Kom op tegen Kanker en Vlaams Patiëntenplatform vzw verenigen middenveld rond duurzame werkhervatting

Op initiatief van Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform vzw slaan werkgeversorganisaties, vakbonden, ziekenfondsen en preventiediensten vandaag de handen in elkaar om werkhervatting bij of na langdurige of ernstige ziekte structureel te verbeteren. Met vier gedragen aanbevelingen willen de betrokken organisaties de weg naar opnieuw werken na ziekte menselijker, haalbaarder en duurzamer maken. Dat engagement is nodig, want de bereidheid van mensen met een langdurige of ernstige ziekte om te blijven werken of opnieuw aan de slag te gaan is groot.

Elk jaar krijgen tienduizenden mensen op beroepsactieve leeftijd kanker of een andere ernstige of langdurige aandoening. Hoewel slechts 1 op de 10 aangeeft niet te willen terugkeren naar werk, blijkt werkhervatting in de praktijk vaak moeilijk. Uit recent onderzoek van Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform vzw bij werknemers en werkgevers blijkt dat de uitdagingen groot zijn. Hoewel 62% van de bevraagden opnieuw aan het werk is na hun aandoening, gebeurt werkhervatting zelden voltijds: slechts 17% werkt opnieuw voltijds, tegenover 74% vóór de ziekte – een duidelijke verschuiving naar aangepast of deeltijds werk.

Tegelijk geeft 45% aan dat werk zwaarder aanvoelt dan vóór de gezondheidsproblemen, en vindt 29% dat er op de werkvloer nauwelijks rekening wordt gehouden met hun gezondheid. Voor werkzoekenden is de situatie nog moeilijker: slechts 8% rapporteert een positieve sollicitatie-ervaring, 84% voelt zich gediscrimineerd wanneer zij hun ziekte ter sprake brengen en 74% schat hun kansen op werk als slecht tot zeer slecht in.

‘De motivatie om te werken is bij patiënten sterk aanwezig, net omdat werk bijdraagt aan zingeving en sociale connectie. Wat vandaag te vaak ontbreekt, is voldoende begeleiding, flexibiliteit en duidelijke informatie. Met dit brede engagement tonen alle betrokken partijen dat ze samen verantwoordelijkheid willen opnemen om werkhervatting menselijker en haalbaarder te maken.’
​_{- David Vansteenbrugge, algemeen directeur Kom op tegen Kanker}

Middenveld verenigd rond meer duurzame, haalbare en menselijke werkhervatting

De cijfers tonen dat werkhervatting geen louter individueel traject is, maar dat er structurele drempels bestaan zowel op de werkvloer als op de arbeidsmarkt. Precies daarom namen Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform vzw het initiatief om samen met de betrokken organisaties tot gedragen oplossingen te komen. Dat brede draagvlak is opmerkelijk. Tijdens een gezamenlijk event vandaag zetten werkgeversorganisaties, vakbonden, ziekenfondsen en preventiediensten formeel hun schouders onder vier concrete pijler met aanbevelingen om werkhervatting duurzamer, haalbaarder en menselijker te maken.

Vier pijlers met aanbevelingen voor duurzame werkhervatting

1. Versterk begeleiding naar aangepast werk
​Mensen met een langdurige of ernstige ziekte moeten beter en laagdrempeliger begeleid worden bij hun terugkeer naar werk. Dit omvat onder meer ondersteuning op maat, extra aandacht voor werkzoekenden, en bekendmaking van bestaande instrumenten zoals Individueel Maatwerk en de werkhervattingspremie. Ook moet er voldoende tijd en ruimte zijn om eerst een terugkeer bij de oorspronkelijke werkgever te onderzoeken, voor doorverwijzing naar ander werk of opleiding.

2. Maak gedeeltelijke werkhervatting haalbaar
​Hoewel veel werkgevers al flexibele uren en gedeeltelijke werkhervatting mogelijk maken, botsen zij op praktische drempels en administratieve lasten. Werkhervatting moet vertrekken van wat medisch en menselijk haalbaar is. Strikte regels, financiële nadelen en administratieve drempels moeten versoepeld worden, zodat werknemers stap voor stap kunnen terugkeren.

3. Zorg voor duidelijke en gecentraliseerde informatie
​Zowel werknemers als werkgevers hebben vandaag vaak geen overzicht van rechten, uitkeringen en ondersteuningsmogelijkheden. Deze derde aanbeveling pleit voor één centrale en toegankelijke informatiebron en een vereenvoudigde regelgeving.

4. Stimuleer welzijns- en re-integratiebeleid
​Re-integratie moet structureel verankerd worden op de werkvloer, met aandacht voor welzijn en de rol van leidinggevenden. Onder meer duidelijke kaders en praktische handvatten helpen organisaties om mensen met langdurige of ernstige ziekte duurzaam te ondersteunen.

Overheid aan zet voor eenvoud, maatwerk en financiële haalbaarheid

De ondertekenaars benadrukken dat duurzame werkhervatting alleen kan slagen als ook de overheid haar rol opneemt. Dat vraagt gerichte investeringen in laagdrempelige begeleiding op maat voor zowel werkenden, werkzoekenden en werkgevers. Daarnaast is het cruciaal dat gedeeltelijke werkhervatting financieel haalbaar blijft, administratieve lasten verminderen en dat werknemers, werkgevers en zorgverleners kunnen terugvallen op duidelijke en gecentraliseerde informatie.

Tijdens het event kondigde minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke alvast aan dat hij dit jaar 4,7 miljoen euro investeert in eerstelijnspsychologische zorg in het kader van het plan “Terug naar werk”, met als doel mensen sneller en duurzamer te ondersteunen bij hun terugkeer naar de arbeidsmarkt.

‘Als we vooruitgang willen boeken, moet de overheid mee zorgen voor eenvoud, maatwerk en financiële rechtvaardigheid. Dit is een win-win. Zowel werkgevers als werknemers worden er beter van. En ook de overheid. We verwachten dat iedereen zijn verantwoordelijkheid opneemt.’
​_{- Else Tambuyzer, directeur Vlaams Patiëntenplatform vzw}

Met de ondertekening van dit engagement zetten Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform, samen met UNIZO, VOKA, VBO, CM, Solidaris, Liberale Mutualiteiten, Onafhankelijke en Neutrale Ziekenfondsen, Co-Prev, ABVV, ACV en ACLVB, de stap van analyse naar actie. In de komende maanden zullen Kom op tegen Kanker en het Vlaams Patiëntenplatform de aanbevelingen verder opvolgen, in dialoog met elkaar en met de overheid.

Noot voor de redactie (niet voor publicatie)

Lees meer over duurzame werkhervatting in het onderzoeksrapport:

Bekijk de vier pijlers met aanbevelingen die door de organisaties ondertekend zijn:

Voor meer informatie of interviewaanvragen kun je contact opnemen met:

Sven Haenen

Pers & Reputatie Manager, Kom op tegen Kanker

• sven.haenen@komoptegenkanker.be
• 02 486 11 80